Histerektomi


Kadın üreme sistemi çok karmaşık ve özel bir sistemdir ve bazen bazı sağlık sorunları yaşanması ortaya çıkabilmektedir. Mevcut olan sorunu yapılan tedaviler ve terapiler çözemedi zaman ise histerektomi gibi ameliyatların yapılması söz konusu olmaktadır.
Kadın üreme sisteminin önemli bir bileşeni olan rahmin alınması, rahim kanseri olmaksızın yaşanan bazı sorunların çözümü için bir zorunluluğa bile dönüşebilir. Histerektomi veya diğer ismiyle rahim alma ameliyatı; bir kadının rahmini çıkarmak için yapılan cerrahi bir prosedürdür.
Halk arasında rahim olarak da bilinen uterus kadının hamile kaldığı zaman bebeğin büyüdüğü bölüm olma özelliği gösterir bu organ aynı zamanda rahim duvarı ve adet kanının bulunduğu alandır. Birçok nedenden dolayı uterusun alınması gerekebilmektedir. Yapılacak olan ameliyatın kapsamı, ameliyatın nedenine bağlı olarak değişiklik gösterebilirken ameliyatın türü de değişebilmektedir.
Histerektomi operasyonuna çoğu zaman rahmin tamamının çıkarılması uygun görüldüğünde başvurulmaktadır ancak fallop tüplerinin ve yumurtalıkların çıkarılması için de başvurulmasında sakınca yoktur. Bunun yanında rahim alınması sonrası kişi adet görmekten kesilebilirken, artık hamile kalma yeteneğini de kaybettiği bilinmektedir.
Histerektomi yapılmasının miyomlardan başlayan kanser hastalıklarına kadar giden çeşitli nedenleri bulunmaktadır. Ayrıca sebep bulunamasa da, şiddetli kanamaların yol açtığı tablolarda yine rahmin alınması söz konusu olabilmektedir.

Genellikle tüm dünyada rahmin alınmasını en sık sebebi miyomdur. Çünkü miyomlar normal koşullarda ilaçla tedavi edilemez ve bu nedenle rahimde büyümeleri durdurulamaz. Bu sebepten dolayı da rahmin alınması ile miyomlardan kurtulmak mümkündür.
Bunun dışında rahim kanseri veya 45’li yaşların üzerinde üreme fonksiyonu sona erdikten sonra yumurtalıklarında bir problem olan hastalarda cerrahi uygulanırken rahimle beraber alınabilmektedir.
Rahim alma ameliyatı genel olarak bakıldığında şu hastalıklar sebepli yapıldığı ortaya çıkmaktadır. Rahim alınma ameliyatı genel olarak şu hastalıklarda yapılmaktadır.
Rahim kanseri ve rahim ağzı (Serviks) kanseri, yumurtalık kanseri (over) ve Adenomyozis (Çikolata kistinin rahimde görülme şekli), miyom veya miyomum yaratmış olduğu basınca bağlı, bel ağrıları, kabızlık problemleri, idrar yapamama, sık idrara çıkma ya da idrar kaçırma gibi durumlarla belirti gösteren durumlar ile beraber şiddetli kanama veya ara kanama yaşanan durumlarda.
Şiddetli kanama veya ara kanama miyom kaynaklı olabilmektedir.Vajinadan dışarı çıkacak şekilde rahim sarkması yaşanması gibi durumlarda rahmin alınma ameliyatı gerekebilmektedir.

Histerektomi Nasıl Yapılır?

Yapılacak olan rahim alma ameliyatı belirlenirken, nasıl yapılacağına karar verilirken nedenine, rahim ve üreme sisteminin ne kadarının kalmasının güvenli olacağına göre belirlenir. Günümüzde uygulanan histerektomi tipleri bulunmaktadır.Mesela örnek vermek gerekirse Abdominal histerektomiye aynı zamanda tam, toplam, basit ya da abdominal total histerektomi de denir.
Bu tip rahim alma cerrahisinde genellikle kasık çizgisi boyunca yatay bir kesi yapılarak rahmin tamamı çıkartılır ve çoğu zaman kesi küçük bir iz bırakmaktadır. Bazı kadınlarda bu işlem, özellikle büyük bir uterin fibroid (kansersiz kist) için uygulanacaksa, alt karın bölgesinde dikey bir kesi yapılmaktadır. Bunun yanında miyom büyükse veya kanser varsa da uygulanması uzman tarafından tercih edilmektedir.
Bir diğeri olan laparoskopik Histerektomi işleminde, göbek bölgesinden yapılan bir kesi ile pelvik organlarını (rahim, yumurtalıklar, bağırsakla ve rahim, mesane) görebilmek için göbek deliğinden Laparoskop (bir tür teleskop) adı verilen bir kamera sokulmaktadır.


Karın deliğine açılan üç veya dört küçük kesiden diğer ameliyat araçları sokulur ve karbondioksit gazı ile karın adeta bir balon gibi şişirilerek tüm organların net bir şekilde görüntülenmesi sağlanmaktadır. Bu kameradan izlenerek cerrahi işlem gerçekleştirilebilmektedir.
Bu esnada kişinin uterusu (rahmi) yumurtalıklarla veya yumurtalıklar olmadan fallop tüpleriyle beraber vajinadan itilerek çıkarılır. Genellikle bu işlem bir robot yardımıyla yapılmaktadır. Hastalara ürkütücü gelse de bu işlem modern tıbbın sunduğu bir hizmettir.
Vajinal Histerektomi işlemi ise vajinanın üst kısmındaki bir kesikten yapılmaktadır. Bu işlem genellikle rahim sarkması olan vakalarda uygulanırken, bazen karından yapılacak bir kesi ile de yapılabilir. Bu şekilde yapılan işlem laparoskopik yardımlı vajinal histerektomi olarak tanımlanmaktadır.

Diğer bir işlem olan subtotal veya parsiyel histerektomi olarak adlandırılan bu işlem, çok küçük miktarda uterus (rahim) dokusu çıkarılması gerektiğinde uygulanmaktadır.
Kısmi histerektomi sırasında cerrah uterusu çıkarır ancak rahmin alt kısmı olan serviksi yerinde bırakır. Fakat rahim ağzının alınması genellikle potansiyel bir kanser bölgesi olduğu için tavsiye edilirken, bazı kadınlar penetratif seks (cinsel birleşmede erkek cinsel organının partnerinin cinsel organına girme anı) sırasında bunun önemli olduğunu düşündükleri için alınmasını istemezler.
Subtotal histerektomi işleminde serviks yerinde kalsa dahi düzenli olarak tarama yapılması gerekmektedir. Bunun önemli olduğu bilinmelidir. Son olarak radikal histerektomiye gelecek olursak en kapsamlı yapılan rahim alma ameliyatları arasında yer almaktadır. Çünkü cerrahi işlemde rahim, fallop tüpleri, yumurtalıklar, vajinanın üst kısmı, ilişkili pelvik bağlar ve lenf düğümleri çıkarılmaktadır.
Bu işlemin uygulanması, genellikle kadında rahim ağzı, yumurtalıklar, fallop tüpleri veya uterus kanseri varsa tercih edilmektedir. Yapılacak ameliyat sonrasında 2 ila 5 gün arasında hastanede kalmanız gerekebilmektedir. En kısa sürede uzmanlar tarafından yürümek için teşvik edilirsiniz. Yürümek bacaklarda kan pıhtısı oluşumunu engellemektedir. Vajinal histerektomi geçirdiyseniz, birkaç gün boyunca vajinal kanamanız olacaktır. Bu nedenle ped kullanmanız gerekebilmektedir.
Ayrıca yapılan bu ameliyat sonrası artık adet göremeyecek olduğunuzu bilmeniz gerekmektedir. Bu yüzden de bir daha hamilelik durumuna yaşayamazsınız, gebe kalamazsınız. Bununla birlikte, cinsel istek değişmeden kalmaya devam etmektedir. İyileştikten sonra normal cinsel hayatınıza dönebilirsiniz. Daha erken yaşta menopoza girme ihtimaliniz bu müdahaleden sonra artarbilmektedir. Bunu da hastaların bilmesi gerekmektedir. Eğer yapılan müdahale yani ameliyat yumurtalıkların alınmasını içeriyorsa, hemen menopoza girmiş olursunuz.
Bu nedenle sıcak basması, libido azalması, vajinal kuruluk, ruh hali değişimleri ve uykusuzluk gibi tipik semptomlar yaşayabilirsiniz. Bunlar doğal olarak ortaya çıkar. Bu nedenle, menopozun karakteristik semptomlarını azaltmak için hormon replasman tedavisine başlamanız gerekebilmektedir. Böyle bir durumda en iyi yönlendirmeyi sizlere uzman hekiminiz yapacaktır.

Sonuç olarak bakıldığı zaman histerektomi genellikle ileri evre rahim ağzı kanseri ve yumurtalık kanseri, enfeksiyonlar, miyomlar, kanama, şiddetli endometriozis veya rahim sarkması gibi pelvik bölgede ciddi sorunları olan kadınlara yapılmaktadır.
Bu cerrahi müdehale, diğer klinik tedaviler başarılı olmadığında gerçekleştirilmektedir. Bu müdahale ve etkilenen organlara ve seçilen histerektomi tipine bağlı olarak rahim, fallop tüpleri ve yumurtalıkların çıkarılmasından oluşmaktadır. İyileşme, yapılan ameliyata bağlı olarak yaklaşık üç ila sekiz hafta sürmektedir. Rahim alma ameliyatı yapıldıktan sonra dikkat edilmesi gerekenler bazı durumlar vardır.
Bu durumlara örnek verilmesi gerekirse ameliyattan sonraki ilk 1 ay ağır kaldırmaması gerekmektedir. Rahim alınma ameliyatından sonraki 4-6 haftalık süre zarfında cinsel ilişkiden kaçınılmalıdır, cinsel yaşama ara verilmesi gerekir. Ameliyattan sonra bazen zorlamalara bağlı kasık ağrısı yaşanabilmektedir. Bu nedenle zorlayıcı aktivitelerden uzak durulmasında büyük bir fayda olacaktır.
Fakat bakıldığı zaman maalesef bu durum geçici bir rahatsızlık verebilmektedir. Bunun haricinde normal günlük aktiviteler rahatlıkla yapılabilir. Bu gibi riskli ve önemli ameliyat dönemlerinde uzman doktorunuzun verdiği tüm önerileri dikkate almalı, uygulamalısınız. Yasakları da yine aynı şekilde risk oluşmaması için yerine getirmeniz gerekmektedir.