SSVD (Sezaryen Sonrası Vajinal Doğum)


SSVD Nedir?

SSVD yani sezaryen sonrası normal doğum, sezaryen amacıyla doğum yapmış kadının bir sonraki doğumunu vajinal olarak gerçekleştirebilmesidir. Geçmiş yıllarda benimsenen bir kere sezaryen, daima sezaryen düşüncesi, gelişen ve değişen tıp gelişmeleriyle birlikte yerini yeni bir doğum yöntemine bırakmıştır. Bu yöntem sezaryen sonrası vajinal doğum yani kısaca SSVD olarak adlandırılmaktadır.
Sezaryen sonrası normal doğum süreci ile birlikte daha önce sezaryen doğum yapmış birçok kadın için, vajinal doğum da tercihler arasına girmiş bulunmaktadır. Sezaryen sonrası normal doğum, sezaryen tecrübesi yaşamış olmasına rağmen vajinal doğum yapmayı isteyen kadınlara verilmiş önemli bir hak olmaktadır. Günümüz şartlarında sezaryen ile doğum oranları çok yükselmiştir. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ortalama olarak sezaryen oranlarının yüzde on yedi olması gerektiğini söylerken ülkemizde bu oranların fazla üstüne çıkılmaktadır. 

Ülkemizde bu oran hastanelere ve uzmanlara göre değişmekle birlikte yüzde 20-90 arasındadır. Genel olarak bakıldığında sezaryen oranlarının büyük kısmını önceden sezaryen olan hastalar oluşturmaktadır. Sezaryen oranlarını ve artış oranlarını düşürmek için öncelik olarak ilk sezaryen oranlarını düşürmek için doğumların kendi başlamasına izin verilmeli, mümkün olduğunca müdahale edilmemesi gerekmektedir. Hamileler kendi doğumlarının sorumluluğunu almalı, doğum öncesi eğitimler ile doğuma hazırlanmalıdır. Uygun vakalarda sezaryen sonrası normal doğuma şans verilmesi gerekmektedir.
Genel olarak bakıldığında bu doğumu gerçekleştirebilmeniz için sezaryenle yaptığınız ilk doğumunuzun üzerinden en az 12 ay geçmiş olması gerekmektedir, daha önceden herhangi bir sebeple rahim yırtılması yaşadıysanız veya rahimdeki tüm tabakalarda kesi gerektiren miyom ameliyatı gibi bir operasyon geçirdiyseniz, sezaryen sonrası normal doğum uzman hekimler tarafınsan size önerilmemektedir. Hamileliğinizde sezaryen gerektiren herhangi bir durumun olmaması gerekmektedir yani doktorun kararını etkileyecek herhangi bir risk faktörü olmamalıdır.
Örnek vermek gerekirse hamilelik şekeri, çok iri bebek, plasentanın rahim ağzını kapatması, makat geliş pozisyonunda duran bebek gibi... Doğumun beklenen zamanda kendiliğinden başlaması gerekmektedir. Sezaryen sonrası normal doğum denemelerinde doğumu suni sancı ya da farklı ilaçlar yoluyla başlatmak ve yine kasılmaları veya suni sancı ile desteklemek çeşitli risklerin ortaya çıkmasına sebep olabileceğinden tercih edilmemektedir.

Sezaryen Sonrası Normal Doğum

Sezaryen sonrası normal doğum yapmanın belirli faydaları bulunmaktadır. Öncelikli olarak hastanede yatış süresi azalma göstermektedir. Doğum sonrasında daha çabuk toparlanma ve hızlı iyileşme görülmektedir. Bebekle daha hızlı iletişim kurulabilmektedir. Doğumdan sonraki süreçte en kısa zamanda bebeğin emzirilmesi anne sütünün gelmesi için önemli bir faktördür.
Doğum sonrasında meydana gelebilen ağrı, şiddetli kanama, kan pıhtılaşması, ateş, kan nakli, rahim enfeksiyonları gibi komplikasyonlarla daha az karşılaşılır. Vajinal doğum ile birlikte, bebek doğum anında birtakım bakteriler kazanmaktadır. Bu durum ilerleyen dönemlerde bebeğin solunum sorunlarıyla daha az karşılaşması için önemlidir. Bazı doktorlar sezaryen sonrası normal doğum sürecine olumlu bakmazlar. Çünkü doktorlar sezaryen sonrası normal doğum takibi sırasında bir acil bir durumla karşılaştıklarında kendilerini güvende hissetmeyebiliyorlar. Tam donanımlı hastaneler yeterli gelmeyebiliyor.
Ayrıca hekimler için en önemli konu ise mesleki sorumluluk yasalarıdır. Doğum takibi ve doğum sırasında önlenemeyen komplikasyonlardan kaynaklanan pek çok doktor hukuki süreçlerle uğraşmakta ve mesleğinden ve sorumluluklarından soğumaktadır. Doktorlar bu tür süreçlerle karşılaşmamak için ufak bir olumsuzluk hissettiklerinde sezaryen kararı verebilmektedirler.
Bebek açısından bakıldığı zaman ise doğum öncesi ve doğum sırasında bebek ölümü planlı sezaryene oranlandığında yaklaşık dört kat daha fazla bulunmuştur. Hipoksik iskemik ensefalopati yani açmak gerekirse oksijensizlikten beyin hasarı durumu sezaryen sonrası doğumlarda planlı sezaryene göre daha belirgin ve daha yüksektir diyebiliriz.
Tüm bunların yanında ayrıca ıslak akciğer yani açmak gerekirse doğumdan sonra akciğerlerden sıvı atılamamasına bağlı hızlı solunum durumu ve doğumda bebeğe kesi komplikasyonları planlı sezaryende sezaryen sonrası normal doğuma göre daha yüksektir. Anlaşılacağı üzere bu komplikasyonlar sadece sezaryen sonrası normal doğum sürecini tercih eden anne adayları ve bebekler için değil hamilelik sürecini yaşayacak olan tüm anne adayları ve bebekler için geçerlidir. Burada sadece risklerin görülmesi amaçlı iki farklı doğum tekniği arasında kıyaslama yapılmaktadır.


Sezaryen Sonrası Normal Doğum Yapanlar

Sezaryen sonrası normal doğum isteyenler ve yapanlar çeşitli yorumlarda bulunmaktadır. Genel olarak bakıldığında sezaryen sonrası normal doğumu kendi isteği sonucu yapan kişiler iyi bir uzmanla çalıştıkları sürece, çeşitli komplikasyonlar veya riskler ortaya çıksa da memnun kalmaktadırlar. Fakat bu olumsuz sonuç alanlar olmadığı anlamına gelmemektedir.
Bu nedenle doktor önerisi, uzman tavsiyesi ve değerlendirmesi olmadan sürece kendi başına karar vermek ve bunda diretmek doğru değildir. Anne adayı ve bebek sağlığını riske atabilir ve daha sonra olumsuz komplikasyonlar oluşmasına sebebiyet verebilmektedir.
Sezaryen sonrası normal doğumu tercih edenlerin veya sezaryen doğum tekniğini tercih edenlerin tecrübeleri ve yorumları ne kadar yararlı olabilse de özellikle sağlık konularında bu tarz yorumlardan ziyade süreç boyunca sizi takip eden ve değerlendirmelerinizi yapan uzman doktorun öneri , yorum ve tercihini dinlemek daha sağlıklı olacaktır. Her zaman sağlık konusunu profesyonellere bırakmak gerekmektedir.

Sezaryen Sonrası Normal Doğum İçin Gerekli Şartlar

Sezaryen sonrası normal doğum yapılabilmesi için doktorlar tarafından belirlenmiş belirli şartlar vardır. Bunlardan biri daha önce en fazla iki kez alt enine kesili sezaryen ile doğum yapmış olmaktır3. Bir sezaryen kabul edilmemektedir. İlave başka bir rahim ameliyatı olmamış olmak gerekmektedir.
Daha önceki doğumlarında gebelik anomalileri ve rahim yırtılması yaşamış kişiler normal doğum yapamazlar. Sağlık kurumunun gebeliği ve doğumu izleme, yönetme, gerçekleştirebilme ve gerektiğinde derhal sezaryene başvurabilme yetisinde olması gerekmektedir. Şartlar riskler konusunda karşılanmalıdır. Doğum yapacağınız birimde acil sezaryen gerekliliği durumunda hafta sonları ve geceleri de hazırda bulunabilecek/bulunan uzman personeli olması gerekmektedir.
Oluşabilecek riskli durumların önüne geçilebilmesi açısından önemlidir. Sezaryen sonrası doğum talep eden anneler çok iyi değerlendirilmeli, durumun tıbbi fayda ve riskleri ortaya konulmalıdır. Tercih duygusal kararlar ile değil tıbbi doğrularla yapılmalıdır.
Örneğin ilk bebeğini makad geliş nedeni ile sezaryen olmuş obezitesi olmayan, bebeği iri olmayan 38-39 haftada kendiliğinden doğumu başlamış anne sezaryen sonrası doğum için iyi bir aday iken ilk doğumunda 8cm de doğum ilerlemediği için sezaryen olmuş obezitesi veya diyabeti olan, tahmini bebek ağırlığı 4 bin gr’ın üzerinde olan ve gün aşımı olan anne ise komplikasyon riski yüksek annedir. Mutlaka sezaryen sonrası doğum uygun ve acil hizmet verebilen hastanelerde gerçekleştirilmelidir.
Ayrıca daha önce sezaryen ile doğum yapmanıza neden olan faktörlerin ya da sebebin sezaryen sonrası normal doğum sürecini düşündüğünüz gebelikte tekrar etmemesi durumlarında, büyük bir tıbbi/sağlık sorununuzun olmamasıyla beraber, yenidoğan bebeğinizin normal gelişimde, normal kilo aralığında olması aynı zamanda bebeğin duruş pozisyonunun baş-aşağı olması, anne adayı olarak sezaryen sonrası normal doğum süreci için istekli olmanız ve doktorunuzun sezaryen sonrası normal doğum süreci için istekli olması, tecrübeli olması ve sezaryen sonrası normal doğum sürecinde sizin kadar önemsemesi sizi sezaryen sonrası normal doğum yapma konusunda olumlu faktörleri olan bir aday yapar. Bu şartları uzman hekiminiz ile konuşarak doğum için gerekli değerlendirmeleri yaptırıp karar verebilirsiniz.